WYNIKI STRATEGICZNEJ MAPY HAŁASU MIASTA BYDGOSZCZY ZE STANEM NA 2021 ROK

Miasto Bydgoszcz wykonało cztery mapy hałasu obejmujące lata: 2007, 2011, 2016 oraz 2021. Wyniki najnowszego opracowania w postaci m.in: map emisyjnych, map przekroczeń hałasu drogowego, kolejowego, tramwajowego, przemysłowego oraz lotniczego prezentowane są w części mapowej portalu.

Aktualna, strategiczna mapa hałasu ze stanem na 2021 obejmuje oddziaływanie hałasu pochodzącego od:

• dróg publicznych o natężeniu ruchu co najmniej 2 500 pojazdów na dobę,
• linii kolejowych,
• linii tramwajowych,
• większych zakładów przemysłowych, centrów handlowych oraz parkingów,
• operacji lotniczych pochodzących z Międzynarodowego Portu Lotniczego im. Ignacego Paderewskiego Bydgoszcz.

Uzyskane dane wskazują, że na terenie miasta Bydgoszczy występują przekroczenia dopuszczalnych wartości wskaźników L_DWN i L_N dla hałasu: drogowego, tramwajowego i przemysłowego. Wg statystyk nie ma ludności narażonej na ponadnormatywny hałas kolejowy oraz lotniczy. Największe wartości poziomu hałasu i przekroczenia występują od hałasu drogowego i jest to tendencja utrzymująca się od początku realizacji map akustycznych.

Poniżej, przedstawiono liczbę mieszkańców eksponowanych na hałas wyrażony wskaźnikami L_DWN - powyżej 55 dB i L_N - powyżej 50 dB, która nie zależy od ustalonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz.U. 2014 r. poz. 112) wartości dopuszczalnych.

Rysunek 1 - Liczba mieszkańców eksponowanych na hałas wyrażony wskaźnikami L_DWN i L_N

Wartości hałasu powyżej 55 dB są uznawane przez WHO (Światową Organizację Zdrowia) za mające niekorzystny wpływ na zdrowie człowieka powodując: zmęczenie, rozdrażnienie, bóle głowy, brzucha i mięśni. Dane ze strategicznej mapy hałasu m.in. liczbę mieszkańców eksponowanych na hałas przekraczający 55 dB wyrażony wskaźnikiem L_DWN i powyżej 50 dB wyrażony wskaźnikiem L_N są raportowane przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska do Komisji Europejskiej.

Hałas drogowy

Miasto Bydgoszcz charakteryzuje się rozbudowaną siatką połączeń drogowych, zawierającą zarówno odcinki wchodzące w skład krajowego systemu dróg, jak i połączenia istotne na poziomie lokalnym. Najistotniejszymi na terenie Bydgoszczy są następujące ciągi drogowe:

• droga krajowa nr 80, pełniąca rolę trasy W-Z, w ciągu: ul. Grunwaldzka – ul. Rotmistrza W. Pileckiego – ul. Artyleryjska – ul. Kamienna – ul. Fordońska – Most Fordoński,
• droga wojewódzka nr 239, w ciągu: al. Jana Pawła II – Most Pomorski – al. Kardynała S. Wyszyńskiego – al. Armii Krajowej,
• droga wojewódzka nr 238, w ciągu: ul. Kujawska – ul. Poznańska / ul. Grudziądzka – ul. Kruszwicka – ul. Grunwaldzka,
• ciąg ulic: ul. Szubińska (droga wojewódzka nr 223) – ul. Poznańska / ul. Grudziądzka – ul. Toruńska – ul. Nowotoruńska,
• ciąg ulic: ul. Nakielska – ul. Focha – ul. Jagiellońska – ul. Fordońska – droga wojewódzka nr 256 w ciągu ul. Kasztelańskiej, ul. gen. W. Andersa, ul. Ostromeckiej i ul. Wyzwolenia,
• droga wojewódzka nr 232 w ciągu: ul. Sułkowskiego – Trasa Uniwersytecka,
• ciąg ulic: ul. Solskiego – ul. Wojska Polskiego,
• ul. Gdańska, prowadząca od ul. Jagiellońskiej do granic miasta Bydgoszczy.

Przeprowadzona analiza wykazała znaczne przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu drogowego, na terenach chronionych, określone wskaźnikami L_DWN jak i L_N. Na poziom hałasu w otoczeniu tras komunikacyjnych ma wpływ:

• liczba pojazdów przejeżdżających w jednostce czasu, w tym ruch wewnętrzny i tranzytowy,
• rodzaj samochodów i ich stan techniczny,
• rodzaj i stan nawierzchni dróg,
• zmienność ruchu,
• rzeczywista prędkość potoku ruchu.

Najbardziej narażone na hałas drogowy są obszary zlokalizowane na granicy lub w niewielkiej odległości od tras komunikacyjnych. Poniżej w tabeli zestawiono tereny zagrożone hałasem drogowym.

Na hałas drogowy o poziomie przekraczającym wartość dopuszczalną narażonych jest około 2,7% (9 300) osób - wskaźnik L_DWN oraz około 3% (10 300) wg wskaźnika L_N. Jednocześnie około 37% (128 500) mieszkańców Bydgoszczy narażonych jest na ekspozycję hałasu powyżej 55 dB określoną wskaźnikiem L_DWN i około 27% (93 200) powyżej 50 dB określoną wskaźnikiem L_N.
Ze względu na to, że wartości dopuszczalne nie zawsze korelują z negatywnymi skutkami oddziaływania hałasu, Komisja Europejska wprowadziła wskaźniki zdrowotne wskazujące liczbę osób (N), dla których hałas jest znacznie dokuczliwy (HA), może spowodować znaczne zakłócenia snu (HSD) lub wystąpienie choroby niedokrwiennej serca (IH).

Hałas kolejowy

Największą stacją bydgoskiego węzła kolejowego jest stacja Bydgoszcz Główna, w obrębie której odbywa się zasadnicza część ruchu pasażerskiego, zarówno krajowego jak i regionalnego. W mieście następuje krzyżowanie ważnych szlaków kolejowych, po których odbywa się zarówno ruch pasażerski jak i towarowy, w tym intermodalny. W skład węzła kolejowego w obrębie miasta Bydgoszczy wchodzą następujące linie kolejowe:

• linia kolejowa nr 18 Kutno – Piła Główna,
• linia kolejowa nr 131 Chorzów Batory – Tczew,
• linia kolejowa nr 201 Nowa Wieś Wielka – Gdynia Port,
• linia kolejowa nr 209 Kowalewo Pomorskie – Bydgoszcz Wschód,
• linia kolejowa nr 356 Poznań Wschód – Bydgoszcz Główna,
• linia kolejowa nr 745 Bydgoszcz Główna – Czyżkówko.

Łączna długość torów kolejowych uwzględnionych w strategicznej mapie hałasu miasta Bydgoszczy wynosi ok. 118,2 km. Na przekroczenia hałasu szynowego wpływa m.in.: rodzaj taboru, konstrukcja i stopień zużycia szyn, rodzaj podłoża i konstrukcja podkładów, parametry ruchu (szczególnie prędkość), długość składów oraz lokalizacja terenów chronionych akustycznie wzdłuż torów. Poniżej w tabeli przedstawiono miejsca, w których doszło do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu.

Jak wynika z aktualnej strategicznej mapy hałasu na hałas kolejowy o poziomie przekraczającym wartość dopuszczalną nie ma narażonych osób. Jednocześnie około 1,3% (4 600) mieszkańców Bydgoszczy eksponowanych jest na poziom hałasu powyżej 55 dB określony wskaźnikiem L_DWN i około 0,9% (3 100) powyżej 50 dB określony wskaźnikiem L_N. W poniższej tabeli zaprezentowano wskaźniki zdrowotne dla hałasu kolejowego.

Hałas tramwajowy

Transport tramwajowy stanowi istotny element transportu publicznego realizowanego na terenie miasta Bydgoszczy. W mapie strategicznej hałasu uwzględniono aktualnie użytkowaną sieć tramwajową, obejmującą 79,2 km torów i 10 linii tramwajowych. Poniżej w tabeli przedstawiono miejsca, w których doszło do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu.

Na hałas tramwajowy o poziomie przekraczającym wartość dopuszczalną narażonych jest około 0,03% (100) mieszkańców (wskaźnik L_DWN), natomiast nie odnotowano narażenia mieszkańców na hałas w porze nocnej (wskaźnik L_N). Jednocześnie około 1,7% (5 700) mieszkańców Bydgoszczy eksponowanych jest na poziom hałasu powyżej 55 dB określony wskaźnikiem L_DWN i około 0,8% (2 700) powyżej 50 dB określony wskaźnikiem L_N. Poniżej w tabeli zestawiono wskaźniki zdrowotne dla hałasu tramwajowego.

Hałas przemysłowy

W strategicznej mapie hałasu uwzględniono hałas przemysłowy generowany przez zakłady przemysłowe oraz centra handlowe zlokalizowane na terenie miasta. Charakterystyczne w przypadku Bydgoszczy jest zgrupowanie poszczególnych zakładów w obrębie większych stref, w szczególności we wschodnich dzielnicach miasta. Hałas przemysłowy na charakter lokalny. Na terenie Bydgoszczy znajduje się 13 zakładów w stosunku do których wydano decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Poniżej zestawiono miejsca, w których doszło do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu.

Na hałas przemysłowy o poziomie przekraczającym wartość dopuszczalną narażonych jest około 0,09% (300) mieszkańców wg wskaźnika L_DWN oraz około 0.14% (500) wg wskaźnika L_N. Jedynie około 0,06% (200) mieszkańców Bydgoszczy eksponowanych jest na poziom hałasu powyżej 55 dB określony wskaźnikiem L_DWN i około 0,03% (100) powyżej 50 dB określony wskaźnikiem L_N. Jednocześnie nie ma osób dotkniętych szkodliwym skutkiem hałasu wyrażonym wskaźnikami zdrowotnymi N_HA, N_HSD. Stwierdzenie przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu w związku z działalnością podmiotu gospodarczego stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie ustalenia dopuszczalnych poziomów hałasu na postawie art. 115 a ust. 1 Poś. Podstawą stwierdzenia przekroczenia nie są wskaźniki długookresowe L_DWN i L_N lecz krótkookresowe L_AeqD i L_AeqN. Podmiot gospodarczy, dla którego wydana została wskazana decyzja, zobligowany jest do niezwłocznego podjęcia działań naprawczych oraz do wykonywania pomiarów hałasu raz na dwa lata celem monitorowania dotrzymywania standardów jakości środowiska. Warunki decyzji egzekwuje Inspekcja Ochrony Środowiska. W latach 2012 – 2022 Prezydent Miasta Bydgoszczy wydał 13 decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu.

Hałas lotniczy

W granicach administracyjnych miasta Bydgoszcz funkcjonuje Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Paderewskiego Bydgoszcz (kod ICAO: EPBY, kod IATA: BZG). Lotnisko, zlokalizowane jest około 3,5 km od centrum Bydgoszczy, w południowo-zachodniej części miasta. W przypadku hałasu lotniczego nie odnotowano przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu, tym samym nie stanowią one uciążliwości hałasowej dla terenów chronionych akustycznie.